كلش‌زارى را انتخاب كرده‌اند كه مثل كشت پنبه بارى به هر جهت كنند . اين بود شب گفتم جار زدند از هر جوق جفت در زمين بهرام سلطانى پشت قلعه حاضر شود با لندلند تمام آمدند كه اين زمينها را چند شخم زده‌ايم براى گندم ، ما جوكاريم نه ترياك‌كار . گوش ندادم . همه را دادم براى ترياك حاضر كنند . حسن اينجا اين است كه اگر در زمستان ترياك ضايع شود بهار مىكارند و مىگويند بهتر مىشود . اين انحصار و اين سخت‌گيريها خيلى از زراعت ترياك كاسته است . هيچ محصولى به اين زودى پولش به دست مالك و رعيت نمىرسد و هيچ محصولى به اين گرانى و كم‌خرجى وارد سرحدات ما براى صادر [ ات ] از مملكت امكان ندارد . خصوصا ترياك ايران به واسطهء خشكى هوا خيلى خوب و مورفين آن زياد است . نظر انگليسها به ترياك - تقىزاده اين را هم انگليسها مايل نشدند ما داشته باشيم . كم شود و از هندوستان بياورند تا فروش مال هند زيادتر شود . دولت انگليس تا هفت خانهء ايرانى را به يك ديگ محتاج نكند دست بردار نيست . قاچاق ترياك بسا خانه‌ها را آباد كرد [ و ] صاحب پنجاه شصت هزار تومان مكنت شدند ، و بسى خانه‌ها را خراب [ كرد ] كه سائل به كف شدند . تا امسال آقاى تقىزاده از باندرول آن كم كرد و تا اندازه‌اى قاچاق بند آمد . ترياك [ را ] به هر شكل مىشود قاچاق كرد و بعضى از قاچاق‌چيها هيچ باكى نداشتند كه دستگير شوند . فورى از منافع هنگفتى كه برده بودند جريمه داده مجددا سر كسب و كاسبى خود مىرفتند . به حمد اللّه همه چيز ما انحصار پيدا كرده است : نان ، گوشت ، ترياك ، مسكرات ، دخانيات ، از هر قبيل قند ، چاى ، حتى ماست و آب طهران . افخم الدوله روز هشتم آبان به سلامتى طهران رفت . چقدر من خوشم آمد كه بعد از مدتها كه اينجا نيامده و فراموشش شده بود ديد ، تا ديگر در طهران آنقدر به من اذيت نكند . كاش نوشيروان ميرزا هم مىآمد ، اگرچه او داخل اين كارها نيست و نمىداند . خريد گندم گندم كوريجان كه بهترين گندم همدان است خرج در رفته شش تومان سه هزار و نهصد دينار خروار عايد مىشود . باز اينجا خريدار هست ، در طهران هيچ فروش ندارد . بلديه اول اعلان كرد سى هزار خروار از اطراف طهران خريدارى مىشود . سى هزار از خارج ، تتمه را انبار دولتى مىدهد . طهران روزى سيصد خروار پخت دارد سواى نانى كه در خانه‌ها و براى قشون تهيه مىشود .